İbrahim SALAHOV. İstanbul: Roza Yayınevi, 2010 ISBN : 6055676131 Açıklama : 268 sayfa Kitap Kağıdı 13,5×21 cm Karton Kapak Anahtar kelimeler : Sürgün Soykırım Elinizdeki bu kitap Tatar yazarı İbrahim Salahov’un (1911–1998) Kolıma Hikeyeleri adlı (1989) eserinin Türkiye Türkçesine aktarılmış şeklidir. Salahov, Stalin dönemi baskı politikaları doğrultusunda haksız yere hapis ve sürgün ile cezalandırılmış Tatar aydınlarından biridir. Cezasını tamamladıktan sonra mahkûmiyet ve sürgün hatıralarını yirmi dört yıl gibi uzun bir sürede gizli bir şekilde bu eserinde işler. 1981’de tamamladığı romanını uzun yıllar kutu içinde bahçesinde gömülü bırakır. Kolıma Hikeyeleri adlı eserinde yazar, Stalin’in uyguladığı acımasız entelektüel katliamını anlatmıştır. Stalin’in baskıları, öncelikle halk arasındaki entelektüelleri hedef alır. Bunlar arasında sanatçılar, şairler, yazarlar ve bilim adamları vardır. Salahov’a göre, yaşanan bu faciaların tek suçlusu Stalin değildir. O, anlattığı olaylar vasıtasıyla suçu bütün sistemde, totaliter sistemi ortaya çıkaran, onu yetiştiren kişilerde bulur. Kolıma Hikeyeleri’nin ana düşüncesi Stalin’in baskısına maruz kalmış halkın kaderini ortaya koymaktır. Salahov, romanıyla o dönemde yaşananları açıkça anlatıp, bunları belgelerle ortaya koymuştur. Okuyucu, bu roman aracılığıyla, Stalin’in uyguladığı baskı politikalarının yansımalarını, bunların bir halkın kaderi üzerinde nasıl bir etki bıraktığını öğrenme fırsatı bulacaktır.

Zeynep ÖZDEM. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2010   Özet: Bu çalışma, Karasu defterlerine ait veriler ışığında, ana kaynak ve araştırma-inceleme eserlerden de istifade edilerek hazırlandı. İçindekiler: TABLOLAR ÖNSÖZ KISALTMALAR GİRİŞ A. Bir Kırım şehri: Karasubazar B. Kaynaklar ve araştırmalar I. ŞEHRİN İDARÎ YAPISI VE GÖREVLİLERİ A. İdarî yapı B. Görevliler II. İNSANLAR, MEKÂNLAR, KURUMLAR A. Şehrin nüfusu ve demografı B. Mahalle hayatı III. KÖLELER A. Karadeniz’de geleneksel insan ticâreti B. Tasvir, kaynak, istihdam C. Satış, efendi-köle ilişkisi, azad IV. PARA POLİTİKASI, ESNAF VE TÜCCAR A. Para politikası B. Esnaf ve tüccar SONUÇ BİBLİYOGRAFYA DİZİN EKLER TABLOLAR Tablo 1: Şehirde Görev Yapmış Kadılar Tablo 2 : İki Seyyidin Terekesi Tablo 3: Şehirde Görev Yapmış Eminler Tablo 4: İncelenilen Terekelere Göre Şehrin Nüfusuna Ait Veriler Tablo 5: Şehrin Mahalleleri Tablo 6: Şehir Sakinlerinin Ev Sahipliği Durumu Tablo 7: Kişi Sayısına Göre Aileler Tablo 8: Çocuk Sayısına Göre Aileler Tablo 9: Çeşitli Mahallelerde Toplanan Vakıf Akçeleri Tablo 10: Şehir Sakinlerinin Servet Dağılımı Tablo 11: Esnafın Servet Dağılımı Tablo 12: Şehrin En Zengini Tablo 13: Köle Sahibi Kadınlar Tablo 14: Köle Sahibi Erkekler Tablo 15: Şeyh Abdülaziz Efendi’nin Köleleri Tablo 16: Mahmud Çelebi’nin Köleleri Tablo 17: 1095/1684 Rûz-ı Hızır’da Bakkalâna Verilen Narh Listesi Tablo…

Abdurrahim DEDE Kaynak Yayınları, İstanbul, 2009. ISBN : 978-9944-125-66-6 Açıklama : 1944 yılında Kırım’ ı kendilerine bin yıldır vatan edinmiş insanlar evlerinden barklarından zorla çıkarılıp Sovyetlerin uçsuz bucaksız diyarlarına sürüldüler. Eski Sovyetler Birliği’nde başlayan yeni dönemle, Kırım Türkleri’nin uğradığı bu zulüm dosyası da ele alınarak insanların yeniden vatanlarına dönmelerine izin verildi. Kısa zamanda Sovyetlerin dört bir yanına dağılmış Kırımlılar bulundukları yerlerdeki kurulu düzenlerini bozarak öz yurtlarına koştular. Abdürrahim Dede topraklarından sürülmüş parçalanmış vatansız bırakılmış bu insanların kaybettikleri değerlere yeniden kavuşma mücadelesinin ilk yıllarını anlatıyor kitabında.

Murat SOYSAL İstanbul: Parşömen Yayınları, 2009   482 sayfa. 13.5×21 cm ISBN : 978-6055935597

 İsa KOCAKAPLAN İstanbul: Türk Edebiyatı Vakfı, 2010 ISBN : 9756186510  Açıklama : 240 sayfa. 13,5×21,5 cm. Karton Kapak Günümüzde başta Ermeni lobileri olmak üzere çeşitli lobilerin Türkiye’yi zor duruma düşürme çabaları, büyük ölçüde bizim geçen yüzyıldaki acılarımızın edebiyata ve sinemaya yansımayışındandır. O korkunç acılarımız için hikâyeler ve romanlar yazmadık. Belgeseller ve filmler çekmedik. Ağıtlar bestelemedik. Resimler yapmadık… Acılarımız, ölenlerle gömüldü gitti. Onların anaları, babaları, kardeşleri, sevgilileri… sadece birkaç türkü, birkaç ağıt yaktılar. Bu acıyı sadece onlar duyuruyor şimdi gönüllere… Bu çekilenleri asıl duyuracak olanlar; aydınlar, edebiyatçılar, şairler, tiyatrocular, sinemacılar gibi yetişmiş ve evrensel dille konuşabilecek insanlardır… Dünya, ancak o zaman bu büyük trajediden haberdar olur. 93 Harbi’nden İstiklâl Savaşı’na uzanan süreçte verdiğimiz beş milyon kaybın, Türk’e karşı yapılmış acımasız bir soykırım olduğu, işte o zaman apaçık ortaya çıkar. Ne acıdır ki, bunu bizim aydınımız ve edebiyatçımız yapamadı… Bir kişi hariç…O kişi, Cengiz Dağcı’dır. Dağcı, Kırım Türklerine uygulanan soykırımı, kardeşlerimizin çektiği acıları, hiç silinmeyecek şekilde eserlerine nakşetti. Cengiz Dağcı’nın yalnız ve onurlu mücadelesini bu kitapla daha yakından tanıyacaksınız.

Riza YUSUF Akmescit: ., 2009 Dil : KırımTatarca Alfabe : Kiril Риза Фазыл Кириш сёз ерине 3 Риза Юсуф Меним къысметим 5 ЭДЕБИЯТЫМЫЗНЫНЪ АЛТЫН САИФЕЛЕРИ Исмаил Гаспринский Къырым 12 Аман, огълум! 12 Номан Челебиджихан 13 Ант эткенмен 13 Савлукъман къал татарлыкъ 15 Бекир Чобан-зале 17 Бир изин беоинъиз 17 Тувгъан тиль 18 Булутлар, булутлар 19 Джаныкъ къавал 19 Амди Гирайбай 20 Яш татарларгъа 22 «Ант эткенмен» айтаман 22 Шевкъий Бекторе 24 Татарлыгъым 26 Абдуллла Лятиф-заде 26 Бер! 28 Мемет Ниязий 28 Добруджадан сизге селям кетирдим 30 Мемет Нузет 30 Ногъайнынъ адагъы 32 Эшреф Шемьи-заде 32 Юрегиме 34 Эльвида! 37 Шамиль Алядин 39 Аджизлик иле чатышув 39 Джынгъыз Дагьджы 41 Севдигим Ялта 41 Беринъиз атамнынъ къылычын манъа 4? Юнус Темиркъая 43 Мен сенсиз кечалмам 43 Мемет Севдияр 45 Эльвида, Ватан! 45 Фикрет Юртер 47 Ватан, сенден тилегим! 47 Черкез-Али 49 Омюрлик борджлумыз 49 Тапсам да анамны 50 Идрис Асанин 51 Ватан дуйгьусы 51 Меним антым 52 Риза Фазыл 54 Бу демек Ватандыр! 54 Багьышла 55 Шакир Селим 57 Багъышлав 57 Сачым агъарды 60 Сагь ол, озьбек 60 Шерьян Али 62 Севги ренки 62 Ахмед Ихсан Къырымлы 66 Гузель Къырым 66 Гюнер Акъмолла 68 Неден? 68 Гюнерден Ризагьа 70 Къыяседдин Утеу 71…

Akmescit: ., 2009 ISBN : 978-966-366-268-8 Açıklama : 352 sf. 145×195 mm

Gözde MİRZA İstanbul, 2007 Universite : Yeditepe Üniversitesi Tez Turu : Yüksek Lisans Özellikle 18. yüzyılın sonlarından itibaren zorunlu göç sürecine maruz kalmış bir halk olan Kırım Tatarları, Bulgaristan, Romanya, Almanya, Amerika gibi ülkelere yerleşmişlerse de, ağırlıklı olarak Türkiye’de yaşamaktadırlar. Kendilerini Türk olarak gören ve Müslüman bir halk olan Kırım Tatarları, Türkiye’deki sosyo-kültürel yapıyla uyumlu bir yaşayış içindedirler. Ancak bu durum, Kırım Tatarları’nın etnik kökenlerine yabancılaşmaları gibi bir sonuç da doğurmamaktadır. Bu tez çalısmasının amacı, dernekleşme sürecine katılmıs Kırım Tatarı kadınlarla, dernek üyesi olmayan Kırım Tatarı kadınlar aracılığıyla, analitik bir bakısla toplumsal cinsiyet kategorisini kullanarak; milliyetçilik, memleket ve vatan kavramları arasındaki bağlantıları ortaya koymaktır. Tarihsel perspektifini yitirmemiş bir millet olma bilincine sahip, ama aynı zamanda Anadolu’ya da eklemlenmis bir halk olan Kırım Tatarları, göç ve sürgün edilme süreçleri temelinde ele alınmış, Anadolu’ya geliş zamanları ve geldikleri ülkeler açısından değerlendirilerek, bugünkü kültürel yapıları da incelenmistir. Dolayısıyla bu çalışma, kadınların bireysel tarihlerine ve anlatılarına odaklanarak, Kırım Tatar halkının yeni kültürel oluşumuna ait saptamaları da ortaya koymaktadır.

Hasan KIRIMER Eskişehir: Eskişehir Valiliği, 2010 ISBN : 978-605-378-168-4

H.Feriha AKPINARLI AKMB, Ankara, 2004. ISBN : 375-16-1745-6  Açıklama : 24x16x2 cm. 327 sf.