Oleksa HAIWORONSKI Akmescit: ., 2006

Oleksa HAIWORONSKI Akmescit: Dolya, 2003

Kemal ÖZCAN İstanbul: Babıali Kültür Yayıncılığı, 2010 ISBN : 978-9944-118-48-4   Dünyanın görmediği zulüm… Kırım Türkleri, asırlar boyunca yaşadıkları vatanın stratejik öneme sahip olmasından dolayı sürekli olarak Rusların baskısı altında kalmışlardır. Osmanlı İmparatorluğunun Karadeniz’in kuzeyinden çekilme mecburiyeti bölge için sonun başlangıcı olmuştur… Fatih Sultan Mehmet zamanında Osmanlı himayesine giren Kırım Tatar Hanlığı, ‘Karadeniz siyaseti’ çerçevesinde hep bir güvenlik unsuru olagelmiştir. Ancak 1774 tarihli Küçük Kaynarca Anlaşması’yla, Kırım’ın Osmanlı himayesinden çıkışı sonrasında 1783’te Rusya tarafından ilhakı, Kırım Türklerinin hayatında, günümüze kadar sürüp gelen çok dramatik ağır olayların yaşanmasına sebep olmuştur. 134 yıl boyunca Rus Çarlığı tarafından yok edilmeye çalışılan Kırım Türkleri, 1917 yılındaki Sovyet Devrimi’nden sonra aksine vaadlere rağmen daha beter imha hareketlerine maruz kalmış, tarihin büyük kan dökücülerinden Stalin, 1944 senesinde Türkleri yerlerinden, yurtlarından kazıyarak, hayvan vagonlarında Sibiryalara, Rusya içlerine sürmüştür. O zoraki göçlerde birçok muhacirin yollarda öldüğünü söylemeye gerek yok. Fakat dünya, Ermenilere dair her iddiaya kulak kabartırken bu insanlara yapılan zulmü hiçbir zaman görmemiştir. İşte bu eser, Sovyetler Birliği döneminde Kırım Tatar Türklerinin maruz kaldığı kitlesel sürgün hareketini işlemektedir. Bir halkın tamamen kendi dallarına tutunarak, sırtını kimseye dayamadan, her sene “18 Mayıs gününü soykırım günü ilan edelim” diye uluslararası arenada ağlamadan, kan akıtmadan, kana bulaşmadan, onur ve vakarla…

İlyas KEMALOĞLU. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2009 ISBN : 9789754377194   Altın Orda’nın Rusya üzerindeki etkileri ilgi çekici ve çok az incelenmiş bir konudur. Türkçe kaynakların günümüze ulaşmaması ve tarihçilerimizin kaynakların Rusçalarına erişme şansına sahip olmamaları yüzünden bu konuda yapılan araştırmalar çok sınırlı kalmıştır. Altın Orda Devleti tarihi, Türk tarihi içinde en az bilinen alanlardan olmuştur. Elinizdeki kitap, boşluğu kısmen doldurmaktadır. Altın Orda’nın Rusya üzerindeki etkilerini tespitte, konunun şimdiye kadar araştırılmamışlığı yanında başka zorluklar da vardır. Altın Orda’dan önce de sonra da Ruslar bu coğrafyadaki Türk halklarıyla irtibat içinde olduklarından, hangi etkinin hangi döneme ait oluğunu tespit güçleşmektedir. Bu sebeple, kitapta, Altın Orda öncesi ve sonrasındaki iki farklı Rus devleti karşılaştırılmak suretiyle farklılıkları belirtmeye çalışılmıştır. Bu tespitler, Altın Orda Devleti’nin siyasî, idarî ve sosyo-kültürel yapısıyla mukayese edilmiş, etkileşim alanları ve şekilleri ortaya konulmuştur. Burada tek bir etkileşim türünden de bahsetmek mümkün değildir. Çünkü Hanların Rus topraklarında baskı kullanarak uyguladıkları değişikliklerin yanında, Altın Orda hâkimiyetinin dolaylı etkilerinden ve Rusların Altın Orda’nın çeşitli uygulamalarını gönüllü olarak benimseyip örnek almalarından da söz edilmelidir. Bu çalışma, tarihten hukuka, askerlikten dine, ekonomiden işletmeye, mimariden sanata, dilden edebiyata geniş bir yelpazeyi kapsamaktadır. Kaynak yokluğu nedeniyle karşılaşılan zorluklara rağmen, konu daraltılmamış ve Altın Orda’nın Ruslar üzerindeki etkilerinden bahsedilmeye…

Vedat Fikri HALLAÇ Güncel Yayıncılık, İstanbul, 2009.   ISBN : 9789944840613 Açıklama : 1.Baskı Sayfa Sayısı: 235 Ebat(En-Boy): 135×210 mm Kene ile bulaşan ölümcül kabusun tarihsel gerçeklere dayalı çarpıcı öyküsü… Kırım Kongo Kanamalı Ateşi hastalığına adını veren Kırımda, tarihin derinliklerinden çıkıveren bir katliam gerçeği, bizi 1944 yılına götürüyor. Yüzbinlerce Kırım Türküne uygulanan sürgün, zulüm ve soykırım sürecinde filizlenen tertemiz bir aşk, bize aşkın dini ve ırkı olmadığını gösteriyor. Ve, yanıtlanması gereken büyük bir soru ortaya atıyor: Kırım Kongo Kanamalı Ateşi bir biyolojik silah olarak mı üretildi?.. MOSSADın bu işteki rolü ne?.. Gizli servislerin sıcak savaşını bir solukta okuyacaksınız…

Mustafa YILDIZ İstanbul: Kömen Yayınları, 2010 Çağatayca sonrası ortaya çıkmış olan Türk yazı dillerinden birisi de Nogay Türkçesi’dir. Nogaylar ve onların dilleriyle ilgili ilk araştırmalar 18. yüzyılın ortalarında Rusya merkezli başlamıştır. Türkiye’de ise bu çalışmaların tarihi 20. yüzyılın ortalarını bulmuştur. Genel olarak çağdaş Türk yazı dilleriyle ilgili araştırmaların önemli ölçüde artış gösterdiği tarih ise Sovyetler Birliği’nin dağılma sürecinden sonraki yıllar olmuştur. Bugün itibarıyla önemli ölçüde bir birikime ulaşmış olan bu çalışmalar tüm hızıyla devam etmektedir. Biz de elinizdeki bu kitapla Nogaylar ve Nogay Türkçesi ile ilgili olarak bu alandaki araştırmalar bir katkıda bulunmak istedik. Eseri hazırlarken sadece akademik alandaki ilgiyi değil aynı zamanda Türkolojiye gönül vermiş olanların ilgisini de gözettik. Ayrıca bu kitabın, 19. yüzyılda Dağıstan’ın Rus idaresine girmesiyle bölgeden Türkiye’ye göç eden Nogaylar’ın da dikkatini çekeceğini ümit ediyoruz

İbrahim SALAHOV. İstanbul: Roza Yayınevi, 2010 ISBN : 6055676131 Açıklama : 268 sayfa Kitap Kağıdı 13,5×21 cm Karton Kapak Anahtar kelimeler : Sürgün Soykırım Elinizdeki bu kitap Tatar yazarı İbrahim Salahov’un (1911–1998) Kolıma Hikeyeleri adlı (1989) eserinin Türkiye Türkçesine aktarılmış şeklidir. Salahov, Stalin dönemi baskı politikaları doğrultusunda haksız yere hapis ve sürgün ile cezalandırılmış Tatar aydınlarından biridir. Cezasını tamamladıktan sonra mahkûmiyet ve sürgün hatıralarını yirmi dört yıl gibi uzun bir sürede gizli bir şekilde bu eserinde işler. 1981’de tamamladığı romanını uzun yıllar kutu içinde bahçesinde gömülü bırakır. Kolıma Hikeyeleri adlı eserinde yazar, Stalin’in uyguladığı acımasız entelektüel katliamını anlatmıştır. Stalin’in baskıları, öncelikle halk arasındaki entelektüelleri hedef alır. Bunlar arasında sanatçılar, şairler, yazarlar ve bilim adamları vardır. Salahov’a göre, yaşanan bu faciaların tek suçlusu Stalin değildir. O, anlattığı olaylar vasıtasıyla suçu bütün sistemde, totaliter sistemi ortaya çıkaran, onu yetiştiren kişilerde bulur. Kolıma Hikeyeleri’nin ana düşüncesi Stalin’in baskısına maruz kalmış halkın kaderini ortaya koymaktır. Salahov, romanıyla o dönemde yaşananları açıkça anlatıp, bunları belgelerle ortaya koymuştur. Okuyucu, bu roman aracılığıyla, Stalin’in uyguladığı baskı politikalarının yansımalarını, bunların bir halkın kaderi üzerinde nasıl bir etki bıraktığını öğrenme fırsatı bulacaktır.

Zeynep ÖZDEM. Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2010   Özet: Bu çalışma, Karasu defterlerine ait veriler ışığında, ana kaynak ve araştırma-inceleme eserlerden de istifade edilerek hazırlandı. İçindekiler: TABLOLAR ÖNSÖZ KISALTMALAR GİRİŞ A. Bir Kırım şehri: Karasubazar B. Kaynaklar ve araştırmalar I. ŞEHRİN İDARÎ YAPISI VE GÖREVLİLERİ A. İdarî yapı B. Görevliler II. İNSANLAR, MEKÂNLAR, KURUMLAR A. Şehrin nüfusu ve demografı B. Mahalle hayatı III. KÖLELER A. Karadeniz’de geleneksel insan ticâreti B. Tasvir, kaynak, istihdam C. Satış, efendi-köle ilişkisi, azad IV. PARA POLİTİKASI, ESNAF VE TÜCCAR A. Para politikası B. Esnaf ve tüccar SONUÇ BİBLİYOGRAFYA DİZİN EKLER TABLOLAR Tablo 1: Şehirde Görev Yapmış Kadılar Tablo 2 : İki Seyyidin Terekesi Tablo 3: Şehirde Görev Yapmış Eminler Tablo 4: İncelenilen Terekelere Göre Şehrin Nüfusuna Ait Veriler Tablo 5: Şehrin Mahalleleri Tablo 6: Şehir Sakinlerinin Ev Sahipliği Durumu Tablo 7: Kişi Sayısına Göre Aileler Tablo 8: Çocuk Sayısına Göre Aileler Tablo 9: Çeşitli Mahallelerde Toplanan Vakıf Akçeleri Tablo 10: Şehir Sakinlerinin Servet Dağılımı Tablo 11: Esnafın Servet Dağılımı Tablo 12: Şehrin En Zengini Tablo 13: Köle Sahibi Kadınlar Tablo 14: Köle Sahibi Erkekler Tablo 15: Şeyh Abdülaziz Efendi’nin Köleleri Tablo 16: Mahmud Çelebi’nin Köleleri Tablo 17: 1095/1684 Rûz-ı Hızır’da Bakkalâna Verilen Narh Listesi Tablo…

Abdurrahim DEDE Kaynak Yayınları, İstanbul, 2009. ISBN : 978-9944-125-66-6 Açıklama : 1944 yılında Kırım’ ı kendilerine bin yıldır vatan edinmiş insanlar evlerinden barklarından zorla çıkarılıp Sovyetlerin uçsuz bucaksız diyarlarına sürüldüler. Eski Sovyetler Birliği’nde başlayan yeni dönemle, Kırım Türkleri’nin uğradığı bu zulüm dosyası da ele alınarak insanların yeniden vatanlarına dönmelerine izin verildi. Kısa zamanda Sovyetlerin dört bir yanına dağılmış Kırımlılar bulundukları yerlerdeki kurulu düzenlerini bozarak öz yurtlarına koştular. Abdürrahim Dede topraklarından sürülmüş parçalanmış vatansız bırakılmış bu insanların kaybettikleri değerlere yeniden kavuşma mücadelesinin ilk yıllarını anlatıyor kitabında.

Murat SOYSAL İstanbul: Parşömen Yayınları, 2009   482 sayfa. 13.5×21 cm ISBN : 978-6055935597