Kırım Hanlığı

Kırım Hanlığı ve Çöküş Sebepleri


Erşahin Ahmet AYHÜN

İstanbul: Eğitim Yayınevi, 2014

Dil : Türkçe   Alfabe : Latin

ISBN : 9786059991117  Açıklama : Sayfa Sayısı: 312 Kapak: Karton Kağıt: 2. Hamur Ebat: 150-215-0 mm Yayın Dili: Türkçe Basım Yeri: İstanbul Basım Tarihi: 2014-9 Baskı No: 1

 

 

Anahtar kelimeler : Kırım Hanlığı

Osmanlı Devleti için oldukça mühim olan Kırım Hanlığı, Osmanlı halifesinin yanında seferden sefere koşmuş, Karadenizin kuzeyinde, Kafkaslarda, Sibiryada ve Doğu Avrupada yaşayan milletlerin tarihine tesir etmiş, Moskova Prensliğine asırlar boyu nefes aldırmamıştır. Tarihte önemli bir görevi üstlenmiş olan Kırım Hanlığının yıkılışı, Osmanlı Devletinde büyük bir üzüntü kaynağı olmuştur. Kırımı ilhak edip, gayri hukuki bir şekilde halkını soykırıma uğratarak ve sürgün ederek içini boşaltan siyasi güçlerin iktidarları da yok olup gitmiştir. Topraklarını kaybeden Kırım halkının vatana dönüş mücadeleleri, günümüze kadar devam edip gelmiştir. Kırım Türklerinin tarihinden alınacak çok dersler vardır. Bu saha ihmal edilerek layıkıyla çalışılmamıştır. Maksadımız, bu mütevazı çalışmamızla, araştırmacıların dikkatini bu alana çekebilmek suretiyle Kırım ve Osmanlı tarihine katkıda bulunmaktır.


Kırım Hanlığı Tarihi


Joseph von Hammer-Purgstall

İstanbul: İnsan Yayınları, 2013

Dil : Türkçe   Alfabe : Latin

ISBN : 9789755746746  Açıklama :

 

 

Anahtar kelimeler : Kırım Hanlığı

Türkiye'de Osmanlı Devleti Tarihi adlı hacimli eseriyle tanınan Joseph von Hammer-Purgstall'ın Kırım Hanlığı Tarihi adıyla çevirdiğimiz bu eserinin orijinal ismi 'Türkçe Kaynaklara Göre Osmanlı Hakimiyeti Altındaki Kırım Hanlığı Tarihi, Şahin Giray'ın Bir Gazeli Ekiyle Birlikte' (Geschichte der Chane der Krim unter Osmanischer Herrschaft aus Türkischen Quellen, Zusammengetragen mit der Zugabe einen Gasels Schaingerai's) şeklindedir. Zengin bir kaynakçaya sahip olan eserde yazar, Osmanlıca birçok elyazma eser, resmi yazı, kanunname ve tezkirelerin yanı sıra Osmanlı Devleti tarihiyle ilgili birçok eserden de yararlanmıştır. Bu yönüyle Osmanlı tarihine meraklı olanları da ilgilendiriyor. Özellikle Osmanlı Devleti ile Kırım Hanlığı ilişkilerini ele almış olması kitaba bir özellik katıyor.


Kırım Hanlığı ve Osmanlı - Rus Savaşları


Serhat KUZUCU

İstanbul: Selenge Yayınları, 2013

Dil : Türkçe   Alfabe : Latin

ISBN : 9758839957  Açıklama : Kitap Kağıdı 296 sayfa 13,5x22,5 cm Karton Kapak

 

 

Anahtar kelimeler : Kırım Hanlığı

Rusya, Osmanlı imparatorluk tarihinin son üç yüzyılına damgasını vuran devletlerin başında gelir. İki devlet arasındaki ilk münasebetler Fatih Sultan Mehmetin Karadenizin kuzeyindeki Ceneviz kolonileri olan Kefe ve çevresini yani Kırım Hanlığını ele geçirmesi ile başlamıştır. Ancak bu münasebetler Osmanlıların Avrupa ve Güney Doğu Asya ile meşgul olmasından dolayı o dönemde fazla gelişmemiştir. İlerleyen dönemlerde iki imparatorluğun coğrafi konumları, jeopolitik koşulları ve aralarındaki ticari ve siyasi rekabet çatışma ortamının doğmasına sebebiyet vermiştir. Özelikle I. Petro ile başlayan Rus yayılmacı ve sıcak denizlere ulaşma siyasetinin hedefinde Osmanlı Devletinin bulunması bu durumun ortaya çıkmasında asıl etken olmuştur. Daha sonra Rus tahtına çıkan hükümdarlar ve özellikle Çariçe II. Katerina tarafından bu siyasetin devam ettirilmesi Osmanlı Devletinin büyük toprak kayıplarına neden olduğu gibi, devletin gerileme ve dağılma sürecine girmesinde de en büyük etkeni teşkil etmiştir. İki imparatorluk arasında başlayan ilk çatışma ortamının ağırlık merkezini ise uzun yıllar Rus zulüm ve işkencelerine maruz kalacak olan Kırım Hanlığı ve Kırım Türklüğü oluşturur.


Kırım Hanlığının kuruluşu ve Osmanlı himâyesinde yükselişi, 1441-1569


Muzaffer ÜREKLİ

: Türk Kültürünü Araştırma Enstitüsü, 1989

Dil : Türkçe   Alfabe : Latin

 

 

 

Anahtar kelimeler : Kırım Hanlığı


1532-1577 yılları arasında Kırım hanlığı'nın siyası̂ durumu


Özalp GÖKBİLGİN

Ankara: Atatürk Üniversitesi Yayınları, 1973

Dil : Türkçe   Alfabe : Latin

 

 

 

Anahtar kelimeler : Kırım Hanlığı


1774 Küçük Kaynarca Andlaşması


Osman KÖSE

Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2006

Dil : Türkçe   Alfabe : Latin

ISBN : 975-16-1865-7  Açıklama :

 

 

Anahtar kelimeler : Kırım Hanlığı


çindekiler :


I. BÖLÜM
 
1768 -1774 OSMANLI-RUS SAVAŞI
 
A - SAVAŞIN SEBEPLER
B - SAVAŞIN BAŞLAMASI VE CEPHELERDEKİ DURUM
1 - Harp İlanı ve İki Devletin Askeri ve Ekonomik Durumu
a - Harp İlanı
b - İki Devletin Askeri ve Ekonomik Durumu
ba - Osmanlı Devleti
bb - Rusya
bc - Savaş İlanı Karşısında Avrupa
2 - Cephelerdeki Durum
a - Kırım Giray’ın Rusya’ya Akın Düzenlemesi
b - Ordunun Hareketi ve Hotin’in Ruslar Tarafından İşgali
c - Eflak ve Buğdan’ın Ruslar Tarafından İşgali
d - Kartal Muharebesi
e - İsmail, Kili, Bender ve İbrail’in İşgali
f - Rusların Akdeniz Harekatı
fa - Balkanlara Yönelik Rus Faaliyetleri
fb - Mora İsyanı
fc - Çeşme Vakası
fd - Limni Muhasarası
g - Rusların İlk Sulh Teklifleri ve Avrupa Devletlerinin Tavassut Girişimleri
h - Cephelerde Durum ve Babadağı Ordugâhının İşgal Edilmesi
ı - Kırım Cephesi
C - SAVAŞI SONA ERDİRME GİRİŞİMLERİ
1 - Rusların İkinci Defa Sulh Teklifleri
a - Yergöğü Mütarekesi
b - Bahr-ı Sefid Mütarekesi
2 - Fokşan Müzakereleri
3 - Bükreş Müzakereleri
4 - Rus Donanmasının Akdeniz’deki Faaliyetleri
5 - Küçük Kaynarca Andlaşmasına Doğru
a - Rusların Tuna Boyu Harekatı
aa - Silistre Muhasarası
ab - Karasu’nun Rusların Eline Geçmesi ve Pazarcık Muharebesi
ac - I. Abdülhamid’in Tahta geçmesi
ad - Rusların Sulh Teklifi
b - Kozluca Mağlubiyeti
c - Şumnu Ordugahının İşgali ve Sulh Teklifinin Kabulü

II. BÖLÜM
 
KÜÇÜK KAYNARCA ANDLAŞMASI VE TATBİKİ
 
A - SULH GÖRÜŞMELERİ VE KÜÇÜK KAYNARCA ANDLAŞ-MASI
1 - Sulh Görüşmeleri 107
2 - Küçük Kaynarca Andlaşması112 112
a - Andlaşmanın Tasdiki ve Mübadelesi 119
b - Avrupa Devletlerinin Andlaşmaya Tepkileri 129
c - Andlaşmanın Tahlili 131
B - RUS İŞGALİNDEKİ KALE, ŞEHİR VE ADALARIN OSMANLI DEVLETİ'NE TERKİ, EFLAK VE BUĞDAN 142
1 - Rus Askerlerinin Tuna’nın Sol kıyısına Çekilmesi ve Bu Yöredeki Kale ve Kasabaların Osmanlı Askerlerine Teslimi 143
a - Tuz Çıkarma Meselesi ve Özi’ye Kazak İlticası 148
b - Tombasar Hassı Çekişmesi 153
c - Akdeniz Adaları ve Mora'da Huzurun Sağlanması 157
2 - Eflak ve Buğdan’da Andlaşmanın Uygulanması 159
 
C - TİCARİ FAALİYETLER VE KONSOLOSLUKLAR AÇILMASI 169
1 - Ticari Faaliyetler 172
a - Aynalıkavak Tenkihnamesinden Sonra Ticari Faaliyetler 176
b - Ticaret Andlaşması 181
2 - Konsolosluklar Açılması 189
D - ESİRLERİN SERBEST BIRAKILMASI 198
E - RUSYA’YA VERİLEN DİNİ İMTİYAZLAR MESELESİ 205
F - GÜRCİSTAN’DA OSMANLI-RUS NÜFUZ MÜCADELESİ 213
1 - Rusya-Gürcistan Andlaşması 219
2 - Açıkbaş Melikinin Ruslara Tabiiyeti ve Açıkbaş Melikliği Meselesi 223
3 - Osmanlı Devleti'nin Gürcistan Politikası ve Rusya’nın Hanlara Yönelik Diplomatik Faaliyetleri 226
4 - Dağıstanlıların Gürcistan'a Akınları ve Osmanlı Devleti'nin Tutumu 229

III. BÖLÜM
 
KIRIM
 
A - ANDLAŞMA SONRASI KIRIM'DA OSMANLI-RUS NÜFUZ MÜCADELESİ
1 - Sahib Giray'ın Kırım Han'ı Seçilmesi
2 - IV. Devlet Giray’ın Hanlığı
3 - Şahin Giray’ın Hanlığı
a - Teşrifat İçin İstanbul’a Heyet Gönderilmesi ve Rus Elçisi ile Mülakat
b - Kırım’daki Faaliyetleri
c - III. Selim Giray’ın Han Olarak Kırım’a Gönderilmesi
d - Kırım Halkının Şahin Giray ve Ruslara Karşı Ayaklan-maları
 
e- III. Selim Giray’ın Gelmesinden Sonra Kırım’da Siyasî Durum
f - Rusların Kırım’daki Faaliyetleri Karşısında Osmanlı Devleti'nin Aldığı Tedbirler
fa - Anadolu ve Rumeli'den İsmail’e Asker Sevki
fb - Canikli Hacı Ali Paşa’nın Kırım Seraskerliği
fc - Avrupa Devletlerine Beyanname Gönderilmesi
B - AYNALIKAVAK TENKİHNAMESİ
C - OSMANLI DEVLETİ'NİN KAFKASYA’DAKİ FAALİYETLERİ
1 - Ferah Ali paşa’nın Soğucak Muhafızlığına Atanması
   a - Nogayların Kafkasya’da İskanları
   b - Kırım’ın İşgalinden Sonra Kafkas Kabilelerinin Osmanlı Devleti ile İlişkileri
   c - Bahadır Giray ve Şahin Giray’ın kafkasya’daki Faaliyetleri
 
2 - İmam Mansur’un Ruslarla Mücadelesi
3 - Ferah Ali Paşa’dan Sonra Soğucak’ta Durum

IV. BÖLÜM
 
A - KIRIM’IN İSTİLÂSI VE İLHAKI
1 - Osmanlı Devleti’ni Paylaşmaya Yönelik Mohilof Görüşmesi
2 - Rusların Kırım’ı İstilâsı
a - Bahadır Giray’ın Han Seçilmesi
b - Kırım’ın İstilâsı
c - Rusya ve Avusturya Ültimatomu
3 - Rusların Kırım’ı İlhakı
a - İlhakın Osmanlı Devleti Tarafından Tasdik Edilmesi
aa - İlhak Karşısında Avrupa Devletlerinin İzlediği Politikalar
b - Şahin Giray’ın İdamı
B - KIRIM’IN İLHAKINDAN SONRAKİ DURUM VE OSMANLI-RUS SAVAŞININ ÇIKMASI
1 - Osmanlı Devleti ve Rusya’nın Askeri hazırlıkları ve İhtilafların Çözümü İçin İstanbul’da Görüşmeler Yapılması
a - Kerson Mülakatı
b - Rusya’ya Savaş İlanı
SONUÇ
BİBLİYOGRAFYA
DİZİN

1853-1863 yıllarında Kırım'dan Osmanlı topraklarına yapılan göçler


Elvira KAZAS

İstanbul: ., 1994

Dil : Türkçe   Alfabe : Latin

 

Universite : Marmara Üniversitesi  

Tez Turu : Yüksek Lisans 

Anahtar kelimeler : Kırım Hanlığı


67 A 90 numaralı (Dördüncü Cilt), 1061- 1062 tarihli Kadıasker Defteri'ne göre Kırım'da sosyal ve ekonomik hayat
Social and economic life in the Crimea according to Book of Kadiasker 67 A 90 number and date 1061-1062 (Fourth Volume)


Fırat YAŞA

Sakarya: , 2014

Dil : Türkçe   Alfabe :

 

Universite : Sakarya Üniversitesi  

Tez Turu : Yüksek Lisans 

Anahtar kelimeler : Kırım Hanlığı

Sosyal Tarih çalışmalarının başvurulacak en önemli kaynaklardan biri Şeriyye Sicilleridir. Kadılar tarafından tutulan bu kayıtlar konu çeşitliliği bakımından oldukça zengindir. Şeriyye Sicilleri tutulduğu bölgede yaşayan halkın gündelik hayatını, evlerini, yiyecek giyecek fiyatlarını, mesleki hayatlarını, cemaat ve aşiret yapılarını, bölgenin yer adlarını tespit etmemizi sağlar. Osmanlı Devleti'nin kuzey politikasının temel dayanağını oluşturan Kırım'ın siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel tarihinin aydınlatılması günümüz açısından önem taşımaktadır. Kırım-Tatar halkları ile sağlıklı bir iletişimin kurulabilmesi ancak bu alanla ilgili kültür mirasının ortaya çıkarılmasıyla mümkün olabilir. Bu amaçla 67 A 90 Numaralı (Dördüncü Cilt) H 1061-1062 / M. 1651- 1652 tarihli Kırım Kadıasker Defteri Latin harflerine aktarılarak söz konusu deftere göre Kırım'ın sosyal, ekonomik ve kültürel tarihi analiz edilmiştir. Kırım coğrafyasında yer alan kaza, köy, mahalle, sokak ve coğrafi yer isimleri tespit edilmiştir. 1651-1652 yıllarında Kırım Yarımadası'nda yaşamış olan nüfusun etnik, dini, kültürel yapısının aydınlatılması temel amaçlar arasındadır. Bu çerçevede, Kırım nüfusunun dayandığı kabile ve cemaat yapıları, isimleri, lakabları, kurum, müessese ve meslekleri, para birimleri, miras ve aile hukuku gibi yapıların değerlendirmesi yapılmıştır. Anahtar Kelimeler: Kırım Hanlığı, Şer'iyye Sicilleri, Osmanlı Devleti, Kadı.


kaynakca.vatankirim.net | 2008-2017 | Emel KIRIM Vakfı'nın bir hizmetidir. | Karahan
www.vatankirim.net